Οι ανασκαφές έφεραν στο φως πληθώρα ευρημάτων, που καταδεικνύει την εξέχουσα θέση της περιοχής σε όλες τις βάσεις της κατοίκισής της, από την Εποχή του Λίθου έως σήμερα.

    Ο επισκέπτης, με δέος, μεταφέρεται πολλούς αιώνες πριν, αντικρίζοντας τα ερείπια της Ακρόπολης των Αρχαίων Μεθάνων που ανακαλύφθηκε στον λόφο του Παλαιόκαστρου κοντά στο Βαθύ. Τα πλούσια αρχαιολογικά ευρήματα μαρτυρούν, ότι η θέση έχει κατοικηθεί συνεχώς από τους Νεολιθικούς Χρόνους (5.000 π.Χ.) ενώ ερείπια αρχαίων οικημάτων σώζονται και μέσα στην θάλασσα από την βυθισμένη πόλη των Μεθάνων.

    Παραθαλάσσιοι λόφοι με οχυρώσεις της κλασικής και αρχαϊκής εποχής σώζονται ακόμα στο Νησάκι Αγίων Αναργύρων, όπου διακρίνονται απομεινάρια Κυκλώπειων και ισοδομικών τειχών, στην τοποθεσία Μαγούλα δυτικά του Αγίου Νικολάου Παλαιών Λουτρών και στο ύψωμα Ογά στην παραλία της Κυψέλης όπου υπάρχουν ερείπια φρουρίου των κλασικών χρόνων με λείψανα αρχαίου ναού στο εσωτερικό του.

    Αξιόλογα και ενδιαφέροντα μνημεία συναντάμε στο υψίπεδο "Θρονί" όπου σώζεται ένας καλοδιατηρημένος πύργος του 4ου αιώνα και ερείπια ελαιουργείου του 3ου αιώνα π.Χ., στην κορυφή της Χελώνας που βρίσκονται στρογγυλές και παραλληλόγραμμες στέρνες πιθανότατα Βυζαντινής Εποχής και στην περιοχή του Αγίου Νικολάου όπου υπάρχουν ερείπια ρωμαϊκού κτίσματος προς χρήση λουτρών.

    Εντυπωσιακό είναι " το κάστρο του Φαβιέρου" μεσαιωνικής εποχής με τους 4 μικρούς πυργίσκους στις άκρες του, στο Στενό των Μεθάνων. Βορειότερα του φρουρίου σώζεται μεγάλο μέρος του οχυρωματικού τείχους που σύμφωνα με τον Θουκυδίδη κατασκευάστηκε από τους Αθηναίους στην εποχή του Πελοποννησιακού πολέμου (425π.Χ.).

    Σπουδαιότατος αρχαιολογικός χώρος είναι ο λόφος του Αγίου Κωνσταντίνου και Ελένης, που ανακαλύφθηκε προϊστορικός οικισμός Μυκηναϊκής Εποχής (14ος και 13ος αιώνας π.Χ.) και προσφέρει πολλά νέα και σημαντικότατα στοιχεία για την γνώση της τέχνης και της θρησκείας της Μυκηναϊκής περιόδου. Εδώ σ' ένα από τα κτίσματα του οικισμού βρέθηκαν πολλά αφιερώματα που μαρτυρούν ότι ήταν χώρος λατρείας προϊστορικής θεότητας, πιθανώς του Ποσειδώνα.

    Διάσπαρτα σ' όλη την Χερσόνησο βρίσκονται μικρά ξωκλήσια και εκκλησίες βυζαντινής και νεώτερης εποχής, που προσθέτουν το δικό τους χρώμα, στον ιστορικό πλούτο της γραφικής Χερσονήσου.